Taylor Swift heeft onlangs stappen gezet om haar uiterlijk en stem juridisch te beschermen via het merkenrecht. Daarmee wil ze zich beter wapenen tegen de snelle opkomst van AI-fraude en deepfakevideo’s. Bij het Amerikaanse merkenbureau (USPTO) heeft ze merkaanvragen ingediend voor onder andere geluidsfragmenten van haar stem en een afbeelding van haarzelf tijdens haar Eras Tour.
Taylor Swift kiest voor een nieuwe strategie tegen AI-misbruik
Steeds vaker worden stemmen en gezichten van artiesten met behulp van AI nagemaakt. Deze nepbeelden en nepmuziek verschijnen vervolgens online zonder toestemming van de artiest. Dankzij AI is het tegenwoordig eenvoudiger dan ooit om iemand overtuigend te imiteren. Dat zorgt voor nieuwe juridische problemen.
Traditioneel vertrouwden artiesten vooral op het auteursrecht om hun muziek te beschermen en op het portretrecht om ongewenst gebruik van hun afbeelding tegen te gaan. Maar door de snelle ontwikkeling van AI lijkt die bescherming niet altijd meer voldoende. Daarom kijken artiesten nu ook naar het merkenrecht als extra beschermingsmiddel.
Merkenrecht, portretrecht en auteursrecht in het AI-tijdperk
In veel landen bestaat al bescherming voor iemands uiterlijk via het portretrecht. In de Verenigde Staten bestaat een vergelijkbaar recht, het zogenoemde “right of publicity”. Deze rechten beschermen mensen tegen ongeoorloofd commercieel gebruik van hun naam, gezicht of identiteit.
Toch kent deze bescherming beperkingen. Rechters moeten vaak een afweging maken tussen privacy, vrijheid van meningsuiting, journalistieke belangen en commerciële belangen. Daarnaast verschillen de regels per land, waardoor handhaving ingewikkeld kan zijn.
Ook het auteursrecht biedt niet altijd een oplossing. Het auteursrecht beschermt vooral muziekwerken en geluidsopnames, maar niet automatisch iemands stem of manier van spreken. Daardoor vallen AI-gegenereerde imitatievideo’s of nagemaakte stemmen vaak buiten de bescherming van het auteursrecht.
Het merkenrecht kan in sommige gevallen extra bescherming bieden. Daarbij gaat het niet alleen om exacte kopieën, maar ook om situaties waarin iets zó sterk lijkt op een origineel dat verwarring kan ontstaan. Door haar stem en uiterlijk als merk vast te leggen, probeert Taylor Swift mogelijk sterker op te kunnen treden tegen AI-imitaties.
Hoe werkt bescherming in verschillende landen?
De merkaanvragen van Taylor Swift zijn ingediend in de Verenigde Staten. Dat betekent dat na registratie de bescherming voorlopig alleen daar geldt.
Wie internationale bescherming wil, moet ook in andere landen een aanvraag indienen. Dat kan rechtstreeks per land of via internationale systemen, zoals het Madrid Protocol. Dit systeem maakt het mogelijk om via één centrale aanvraag bescherming in meerdere landen aan te vragen.
Belangrijk om te weten is dat ieder land de aanvraag afzonderlijk beoordeelt. Wat in de Verenigde Staten als onderscheidend genoeg wordt gezien, hoeft in de EU bijvoorbeeld niet automatisch geaccepteerd te worden.
Welke route het beste is, hangt af van verschillende factoren, zoals de gewenste landen waar men bescherming wil verkrijgen, de juridische strategie, toekomstplannen en de kosten.
Heeft de aanvraag kans van slagen?
De merkaanvragen van Taylor Swift, die in april 2026 zijn ingediend, worden momenteel nog beoordeeld. Het is dus nog niet zeker of haar stem en portret daadwerkelijk als merk geregistreerd zullen worden.
Voor geluidsmerken geldt namelijk een hoge drempel. Een geluid moet voldoende onderscheidend zijn. Dat betekent dat consumenten het geluid direct moeten herkennen als afkomstig van één specifieke persoon of organisatie.
Bekende voorbeelden van geluidsmerken zijn bijvoorbeeld de MGM-leeuwenbrul of herkenbare jingles van grote merken.
Of Taylor Swift haar aanvragen succesvol zullen zijn, hangt af van de vraag hoe uniek en herkenbaar de ingediende geluidsfragmenten zijn. De uitspraken “Hey, it’s Taylor Swift” en “Hey, it’s Taylor” zullen eerst door het merkenbureau beoordeeld moeten worden. Pas dan zal blijken of de aanvragen worden goedgekeurd.
Als de merkaanvragen worden goedgekeurd, zal moeten blijken wat de beschermingsomvang is en of de eventuele merkregistratie later ook standhoudt bij de rechter.
Het belang van een goede merkenstrategie
Dit soort merkaanvragen zijn juridisch complex. Verschillende intellectuele-eigendomsrechten lopen door elkaar heen en de regels verschillen sterk per land.
Daarom is een goed doordachte merkenstrategie belangrijk. Het inschakelen van een gespecialiseerd merkenbureau of een merkengemachtigde kan daarbij veel waarde toevoegen.
Een specialist kan helpen bij het bepalen van de juiste strategie, het inschatten van juridische risico’s en het begeleiden van het aanvraagproces. Dat vergroot de kans op een succesvolle registratie en een sterke bescherming van het merk.
Heb je vragen over het beschermen van jouw merknaam en/of jouw logo dan kan je contact opnemen met één van onze merkengemachtigden (info@registreermijnmerk.nl of 072 – 303 34 46).
